مناطق عملیاتی
بررسی ستاد کل نیروهای مسلح و اسناد رسمی نظامی، مناطق عملیاتی و جبهههای نبرد ایران را از ابتدای جنگ تحمیلی (۱۳۵۹) تا تقابلهای مستقیم منطقهای اخیر (۱۴۰۵) به تفکیک جغرافیا و بازههای زمانی دستهبندی میکند. [منبع]
۱. جبهههای سهگانه دوران دفاع مقدس (۱۳۵۹ – ۱۳۶۷)
در طول جنگ ۸ ساله با عراق، جبهههای زمینی به سه بخش اصلی تقسیم میشدند که امروز بیشتر آنها به عنوان موزه شهدای دفاع مقدس شناخته میشوند: [منبع]
جبهه جنوبی (استان خوزستان)
مناطق و شهرهای کلیدی: خرمشهر، آبادان، شوش، دزفول، اهواز، سوسنگرد، بستان، حمیدیه و هویزه.
نقاط عملیاتی مرزی و حساس: شلمچه، طلائیه، فکه، چذابه، پاسگاه زید، اروندکنار، هورالهویزه و جزایر مجنون. [منبع]
جبهه میانی (استانهای ایلام و کرمانشاه)
مناطق و شهرهای کلیدی: مهران، دهلران، موسیان، صالحآباد، ایوان، سرپل ذهاب، قصرشیرین، گیلانغرب، پاوه و اسلامآباد غرب.
ارتفاعات و موزه شهدای راهبردی: ارتفاعات قلاویزان (مهران)، سومار (منطقه عملیاتی مسلمبن عقیل)، ارتفاعات بازیدراز، تپههای مرزی گیسکه و کهنهریگ، و تنگه مرصاد. [منبع]
جبهه شمالی و شمالغرب (استانهای کردستان و آذربایجان غربی)
مناطق درگیری مرزی و ضدانقلاب: بانه، مریوان، سردشت، پیرانشهر، اشنویه، نقده، مهاباد، بوکان، سقز و سنندج.
نقاط عملیاتی کوهستانی: ارتفاعات مرزی حاجعمران، دلمپرد، و یادمان شهدای والجر ۴ در مریوان. [منبع]
۲. مناطق عملیاتی دریایی و خلیج فارس (۱۳۶۰ تا به امروز)
دوران جنگ نفتکشها (۱۳۶۴ – ۱۳۶۷)
مناطق دریایی اطراف جزیره خارک، بندر بوشهر، بندر امام خمینی، ماهشهر و هندیجان در شمال خلیج فارس، به همراه مناطق میانی و جنوبی خلیج فارس و تنگه هرمز.
تبادلات دریایی جبهه مقاومت (۱۴۰۲ – ۱۴۰۴)
دریای سرخ، تنگه بابالمندب، دریای عمان و شمال اقیانوس هند. [منبع]
۳. جبهههای فرامرزی مدافعان حرم و مقاومت (۱۳۹۰ – ۱۴۰۳)
عراق
موصل، تکریت، فلوجه، آمرلی، جرفالصخر، و مناطق مرزی القائم در استان الانبار.
۴. جبههها و حوزههای فضایی نبردهای مستقیم اخیر (۱۴۰۳ – ۱۴۰۵)
در جریان جنگهای نوین (وعده صادق، جنگ ۱۲ روزه و جنگ رمضان)، جغرافیای مناطق عملیاتی از مرزهای زمینی فراتر رفته و به شکل موشکی، پهپادی و پدافند هوایی در بسترهای زیر متمرکز شد:
پایگاههای پرتابی داخل ایران
پایگاههای موشکی و هوافضای سپاه و ارتش در غرب، جنوبغرب و مرکز کشور (مانند پادگانهای موشکی کرمانشاه، ایلام، خوزستان، همدان، و اصفهان).