پیمایش
دفاع مقدس
عملیات‌های دفاع مقدس
مروری بر عملیات‌های حماسه‌آفرین دوران دفاع مقدس از جنگ ۸ ساله تا جنگ‌های اخیر.
۱. دوران جنگ تحمیلی ۸ ساله (۱۳۵۹ – ۱۳۶۷)
در طول این جنگ نزدیک به ۱۶۳ عملیات کوچک و بزرگ انجام شد که مهم‌ترین نبردهای سرنوشت‌ساز آن به تفکیک جبهه‌ها عبارتند از: [منبع]
عملیات‌های آزادسازی خاک ایران (۱۳۵۹ – ۱۳۶۱):
- عملیات رمضان (تیر ۱۳۶۱): نخستین ورود گسترده به خاک عراق در جبهه شرق بصره.
- عملیات‌های والفجر (۱ تا ۱۰): نبردهای فرسایشی طولانی؛ از جمله والفجر ۸ (بهمن ۱۳۶۴) که به تصرف شبه‌جزیره استراتژیک فاو انجامید.
- عملیات‌های کربلا (۱ تا ۱۰): نبردهای سنگین زمستانی؛ به ویژه کربلای ۵ (دی ۱۳۶۵) در شلمچه که سنگین‌ترین نبرد سراسر جنگ محسوب می‌شود و تا دروازه‌های بصره پیش رفت.
- عملیات مرصاد (مرداد ۱۳۶۷): آخرین عملیات دفاع مقدس علیه تهاجم سازمان مجاهدین خلق (منافقین) در جبهه غرب (کرمانشاه) که به شکست کامل آن‌ها منجر شد. [منبع]
- عملیات شهید سلیمانی: شلیک بیش از دوازده موشک بالستیک از سوی سپاه پاسداران به پایگاه هوایی عین‌الاسد آمریکا در عراق. [منبع]
- وعده صادق ۱ (فروردین ۱۴۰۳): پرتاب بیش از ۳۰۰ پهپاد و موشک بالستیک و کروز به خاک اسرائیل در پاسخ به حمله به کنسولگری ایران در دمشق.
- وعده صادق ۲ (مهر ۱۴۰۳): شلیک حدود ۱۸۰ موشک بالستیک (شامل موشک‌های فتاح) به پایگاه‌های نظامی و امنیتی اسرائیل در پاسخ به ترور اسماعیل هنیه و سید حسن نصرالله. [منبع]
- نخستین نبرد تمام‌عیار و ترکیبی که با حملات غافلگیرکننده هوایی اسرائیل به پدافندها و تأسیسات ایران آغاز شد. ایران در پاسخ بیش از ۵۵۰ موشک به خاک اسرائیل و پایگاه العدید قطر (محل استقرار نیروهای آمریکایی) شلیک کرد که در نهایت با میانجیگری بین‌المللی به آتش‌بس موقت ختم شد. [منبع]
- این نبرد که در اسناد به عنوان عملیات خشم حماسی نیز ثبت شده، سهمگین‌ترین تقابل نظامی تاریخ معاصر ایران بود. ائتلاف آمریکا و اسرائیل با دکترین جنگ برق‌آسا حملات گسترده‌ای را علیه ارکان فرماندهی و دفاعی ایران آغاز کردند. ایران پاسخ‌های موشکی و پهپادی گسترده‌ای را در سراسر منطقه علیه مواضع ائتلاف اجرا کرد که منجر به بن‌بست راهبردی ائتلاف مهاجم و نهایتاً برقراری آتش‌بس پس از ۴۰ روز درگیری شدید شد.
عملیات‌های تعقیب متجاوز در خاک دشمن (۱۳۶۱ – ۱۳۶۷):
۲. دوران جنگ سایه و نبردهای غیرمستقیم (۱۳۶۷ – ۱۴۰۲)
پس از جنگ ۸ ساله، راهبرد نظامی ایران به سمت جنگ ناهمتراز (آسیب‌رسانی از طریق نیروهای هم‌پیمان در منطقه) و بازدارندگی موشکی متمایل شد. با این حال چند تبادل نظامی مستقیم رخ داد: [منبع]
پاسخ به ترور سردار سلیمانی (دی ۱۳۹۸):
۳. دوران تقابل مستقیم و جنگ‌های منطقه‌ای (۱۴۰۳ – ۱۴۰۵)
از سال ۱۴۰۳ با تشدید درگیری‌ها در خاورمیانه، ایران وارد فاز درگیری نظامی مستقیم با اسرائیل و آمریکا شد: [منبع]