فرماندهان

فرماندهان دفاع مقدس

فرماندهان شجاع و دلاوری که با هوشمندی و ایثار، از میهن دفاع کردند.

دفاع مقدس

سرداران اسلام

فرماندهانی که با توکل بر خدا و اعتماد به نیروهای خود، پیروزی‌های بزرگ را رقم زدند.

رهبری

فرماندهان جاودان

نام و یاد فرماندهانی که در تاریخ دفاع مقدس ماندگار شد.

پیمایش
دفاع مقدس

فرماندهان شهید

فهرست جامع و تفکیک‌شده برجسته‌ترین فرماندهان، سرداران و مقامات ارشد نظامی ایران که از سال ۱۳۵۹ تا به امروز (سال ۱۴۰۵ / ۲۰۲۶ میلادی) به شهادت رسیده‌اند.

۱. دوران دفاع مقدس (۱۳۵۹ – ۱۳۶۷)

در طول جنگ ۸ ساله عراق علیه ایران، تعدادی از کلیدی‌ترین بنیان‌گذاران و فرماندهان ارشد ارتش و سپاه به شهادت رسیدند: [منبع]

امیر سرلشکر علی صیاد شیرازی

سمت: فرمانده نیروی زمینی ارتش (در دوران جنگ) و جانشین رئیس ستاد کل نیروهای مسلح (هنگام شهادت)

تاریخ شهادت: ۲۱ فروردین ۱۳۷۸ (ترور توسط منافقین به دلیل نقش وی در عملیات مرصاد)

محل شهادت: تهران

سردار سرلشکر پاسدار حسین خرازی

سمت: فرمانده لشکر ۱۴ امام حسین (ع) سپاه

تاریخ شهادت: ۸ اسفند ۱۳۶۵ (در جریان عملیات کربلای ۵)

محل شهادت: منطقه عملیاتی شلمچه

سردار سرلشکر پاسدار محمدابراهیم همت

سمت: فرمانده لشکر ۲۷ محمد رسول‌الله (ص) سپاه

تاریخ شهادت: ۱۷ اسفند ۱۳۶۲ (در جریان عملیات خیبر)

محل شهادت: جزیره مجنون، خاک عراق [منبع]

سردار سرلشکر پاسدار مهدی باکری

سمت: فرمانده لشکر ۳۱ عاشورای سپاه

تاریخ شهادت: ۲۵ اسفند ۱۳۶۳ (در جریان عملیات بدر)

محل شهادت: شرق رودخانه دجله، خاک عراق

امیر سرلشکر ولی‌الله فلاحی، سید موسی نامجو، جواد فکوری و سرداران یوسف کلاهدوز و محمد جهان‌آرا

سمت: فرماندهان ارشد ستاد مشترک ارتش، وزارت دفاع، نیروی هوایی و سپاه پاسداران

تاریخ شهادت: ۷ مهر ۱۳۶۰ (سقوط پرواز هرکولس سی-۱۳۰ ارتش)

محل شهادت: کهریزک، تهران

۲. دوران جبهه مقاومت و نبردهای منطقه‌ای (۱۳۹۸ – ۱۴۰۳)

سپهبد پاسدار حاج قاسم سلیمانی

سمت: فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی

تاریخ شهادت: ۱۳ دی ۱۳۹۸ (حمله تروریستی پهپادی آمریکا)

محل شهادت: فرودگاه بین‌المللی بغداد، عراق

سردار سرلشکر پاسدار محمدرضا زاهدی

سمت: فرمانده شاخه سوریه و لبنان نیروی قدس سپاه

تاریخ شهادت: ۱۳ فروردین ۱۴۰۳ (حمله موشکی اسرائیل به بخش کنسولی سفارت ایران)

محل شهادت: دمشق، سوریه

سردار سرلشکر پاسدار عباس نیلفروشان

سمت: معاون عملیات سپاه پاسداران انقلاب اسلامی

تاریخ شهادت: ۶ مهر ۱۴۰۳ (حمله هوایی سنگین اسرائیل به مقر فرماندهی حزب‌الله)

محل شهادت: ضاحیه بیروت، لبنان

۳. دوران نبردهای مستقیم (جنگ ۱۲ روزه و جنگ رمضان - ۱۴۰۴ تا ۱۴۰۵)

در جریان تبادل آتش مستقیم و حملات هوایی ائتلاف آمریکا و اسرائیل در نبردهای اخیر، ارکان اصلی فرماندهی نظامی ایران هدف قرار گرفتند: [منبع]

آیت‌الله سید علی خامنه‌ای

سمت: رهبر معظم انقلاب و فرمانده کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران

تاریخ شهادت: ۹ اسفند ۱۴۰۴ (۲۸ فوریه ۲۰۲۶) در جریان نخستین موج حملات هوایی موسوم به شیر غران

محل شهادت: تهران (مقر اقامتگاه) [منبع]

سپهبد پاسدار محمد باقری

سمت: رئیس ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران

تاریخ شهادت: اسفند ۱۴۰۴ (در جریان جنگ رمضان)

محل شهادت: تهران

سپهبد پاسدار حسین سلامی

سمت: فرمانده کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی (پیش از جنگ رمضان)

تاریخ شهادت: خرداد ۱۴۰۴ (در جریان جنگ ۱۲ روزه)

محل شهادت: تهران

سپهبد پاسدار محمد پاکپور

سمت: فرمانده کل سپاه پاسداران (منصوب شده در خرداد ۱۴۰۵)

تاریخ شهادت: ۹ اسفند ۱۴۰۴ (۲۸ فوریه ۲۰۲۶)

محل شهادت: تهران (جلسه شورای عالی دفاع) [منبع]

سپهبد ارتش سید عبدالرحیم موسوی

سمت: رئیس ستاد مشترک / رئیس ارتش جمهوری اسلامی ایران

تاریخ شهادت: ۹ اسفند ۱۴۰۴ (۲۸ فوریه ۲۰۲۶)

محل شهادت: تهران (مقر فرماندهی ارشد) [منبع]

سرلشکر ارتش عزیز نصیرزاده

سمت: وزیر دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح

تاریخ شهادت: اسفند ۱۴۰۴ (در جریان جنگ رمضان)

محل شهادت: تهران [منبع]

سرلشکر پاسدار امیرعلی حاجی‌زاده

سمت: فرمانده نیروی هوافضای سپاه پاسداران

تاریخ شهادت: خرداد ۱۴۰۴ (در جریان جنگ ۱۲ روزه)

محل شهادت: مرکز فرماندهی و هدایت موشکی هوافضا [منبع]

سپهبد پاسدار غلامعلی رشید و سرلشکر پاسدار علی شادمانی

سمت: فرماندهان متوالی قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیاء (رسول اعظم)

تاریخ شهادت: خرداد ۱۴۰۴ (در جریان جنگ ۱۲ روزه با فاصله چند روز از یکدیگر)

محل شهادت: اتاق جنگ قرارگاه مرکزی [منبع]

سردار سرلشکر پاسدار غلامرضا سلیمانی

سمت: فرمانده سازمان بسیج مستضعفین

تاریخ شهادت: ۲۷ اسفند ۱۴۰۴ (۱۷ مارس ۲۰۲۶)

محل شهادت: تهران